Best-CBSE-School-In-Nashik

समाजाची अजूनही न बदललेली मानसिकता

Best-CBSE-School-In-Nashik

नोकरी मिळवण्यासाठीच शिकायचं असतं. मग सर्व खटाटोप सुरू होतो ज्या कॉलेजातील अधिका | अधिक विद्यार्थी नोकरीला लागले अशाच शिक्षण संस्थेत विद्यार्थ्यांचा प्रवेश घेतला जातो. मग कोणत्याही प्रकारे त्या शिक्षण संस्थेत प्रवेश मिळावा यासाठी स्पर्धा, चढाओढ.. ती शिक्षण संस्था जर खाजगी मालकीची असेल तर मागेल ती फी देऊन ऍडमिशन घेणे. जर सरकारी मालकीची असेल तर लग्गेबाजी.. ही मानसिकता एका दिवसात तयार झाली नसून ती हळूहळू टप्या टप्प्याने तयार झाली आहे. अर्थात शिक्षण म्हणजे कारकून तयार करण्याचा कारखाना नसून एक सृजनशील कर्तव्यदक्ष नागरिक घडवण्यासाठी तयार केलेली एक प्रक्रिया आहे हे समाजाच्या गळी उतरविण्यासाठी काही काळ जावा लागेल. ‘विद्यार्थी हा विद्यार्थी न राहता परीक्षार्थी बनला आहे.’ हे जवळ जवळ १००% सत्या आहे असे म्हटल्यास वावगे ठरणार नाही. कारण ‘शिक्षण म्हणजे त्या त्या विषयाची परीक्षा देऊन पास होणे म्हणजे शिक्षण’ ही शिक्षणाची व्याख्या रूढ होते की अशी भीती कधी कधी वाटायला लागते. कारण सर्व काही एखादी परिक्षा पास होण्यासाठी चाललेले असते जणू काही ती परीक्षा म्हणजेच जीव आहे जणू.

Best-CBSE-School-In-Nashik

पालकांसाठी दुय्यम ठरणारे काही मुद्दे..

Best-CBSE-School-In-Nashik

शाळेत शिकवणारे शिक्षक कसे आहे? शिकवणारे शिक्षक किती चांगले प्रशिक्षीत आहे?
विद्यार्थी मानसशास्त्र शिक्षकांना किती माहीत आहे? शाळेत प्रत्यक्ष कृतिशील शिक्षण पद्धती आहे का? प्रत्येक मूल हे एकमेव अद्वितीय असते आणि त्याची शिकण्याची पद्धत आणि गती वेगवेगळी असते हे जाणून मुलांना शिकण्याची संधी शाळा उपलब्ध करून देते का? या विषयी गांभीर्य अजिबात नसते आणि शाळा निवडली जाते. विद्यार्थ्याचा शाळेत प्रवेश होत नसेल तर फी व्यतिरिक्त डोनेशन | देऊन देखील प्रवेश घेतला जातो….

 पालकांसाठी शाळा ही एक एखादं प्रॉडक्ट तयार करणारी फॅक्टरी होऊन जाते.. शाळेकडून आणि विद्यार्थ्यांकडून अवास्तव अपेक्षा ठेवल्या जातात. मुलांना शाळेत किती समजते, यापेक्षा पाठांतर त्यांचे हस्ताक्षर यावर गरजेपेक्षा जास्त महत्व दिलं जातं. मुलं त्यालाच शिक्षण समजतात, आणि काही मुलं त्यात निपुण देखील होतात पण पुढे जाऊन त्याला कळते की संकल्पना समजुन घेणे, मिळवलेल्या ज्ञानाच उपयोग करणे, नवनिर्मिती, संशोधन, Out of Box Thinking हे देखील तेवढंच महत्त्वाचं होत, मग स्पर्धा परीक्षा देण्यासाठी पुन्हा त्याला वेगळा अभ्यास करावा लागत वेगळे कोचिंग क्लास लावाववे लागतात.

पालकांची शाळा व शिक्षकांकडून अपेक्षा !

Best-CBSE-School-In-Nashik

पालक शाळेला एखादी पक्का माल तयार करणारी फॅक्टरी समजतात की ज्यात एका बाजूने कच्चा माल टाकून त्यावर प्रक्रिया करून दुसऱ्या बाजूने पक्का माल बाजारात विकण्यासाठी तयार होतो. त्यांना शाळा / कॉलेज कडून किंवा एखाद्या शैक्षणिक संस्थेकडून व शिक्षकांकडून त्याची हमी देखील हवी असते की या शाळेत / कॉलेजात किंवा क्लास मध्ये जर विद्यार्थ्यांचे ऍडमिशन केले तर तो तिथून बाहेर पडल्यावर मोठे पॅकेज घेऊनच बाहेर पडेल अशा अपेक्षा असतात. शिक्षण ही एकतर्फी प्रक्रिया नसून ती जेवढी शाळा व शिक्षक यांचेवर अवलंबून आहे तेवढीच विद्यार्थी व पालक यांचेवर देखील अवलंबून आहे हे समजून घेण्याची मानसिकता मात्र खूप कमी लोकांची दिसून येते. शिक्षण म्हणजे एक आदन प्रदान प्रक्रिया आहे. ज्यामध्ये प्रत्येक घटक हा तेवढाच महत्त्वाचा आहे. प्रक्रिया ज्या घटकावर होते तो घटक हा निर्जीव वस्तू नसून तो एक संपूर्ण इतरांपेक्षा वेगळी एकमेव अद्वितीय व्यक्ती आहे. जी तिच्या स्वतंत्र गतीने वेगवेगळ्या गोष्टी ग्रहण करते व समजून घेऊन त्याचा उपयोग वेगळ्या परिस्थितीत देखील करू शकते.

पालक आपला पाल्य, शिक्षक व शाळा यांचेवर शिक्षणासाठी सर्वस्वी जबाबदारी ढकलून मोकळा होतो. विद्यार्थी शॉर्टकट शोधून संपूर्ण मेहनत न घेता आपल्याला सर्व रेडिमेड तयार करून आपणास घास भरवतील ही अपेक्षा बाळगून शाळेत येतो. तर शाळा / कॉलेज व शिक्षक त्यांना फक्त अभ्यासक्रम शिकवून मोकळे होतात व राहिलेली जबाबदारी विद्यार्थी व पालक यांचेवर सोपवून मोकळे होतात. म्हणजे स्वतःची जबाबदारी दुसऱ्यावर ढकलून प्रत्येक घटक दुसऱ्या घटकांकडून अपेक्षा बाळगून राहतो. परंतू जर शिक्षण प्रक्रियेत अतीशय उत्तम फलीताची अपेक्षा असेल तर विद्यार्थी, पालक, शिक्षक व शिक्षण व्यवस्था यांनी स्वतःची जबाबदारी ओळखून त्याप्रमाणे जाणीपूर्वक वागून विद्यार्थ्याच्या अपेक्षित प्रगतीकडे लक्ष केंद्रीत करून आवश्यक ते ते सर्व प्रयत्न केले तर आपल्याला अभिप्रेत सर्व काही आपण करू शकतो, फक्त गरज आहे ती परस्पर सहकार्य आणि समन्वय राखण्याची. परस्परांवर विश्वास ठेवण्याची आणि परस्परांच्या विश्वासास पात्र होण्याची. असे घडल्यास शाळा/कॉलेज विद्यार्थी आणि पालक यांना अपेक्षित परिणाम मिळाल्या वाचुन राहणार नाही.

Rudra Best CBSE school in Nashik Dr Smita Choudhari Chairman

बदलती मानसिकता शाळा, शिक्षक, पालक आणि विद्यार्थी

Rudra Best CBSE school in Nashik Dr Smita Choudhari Chairman

सर्रास बोलले जाणारे वाक्य ‘लोकांची मानसिकताच बदलली आहे.’ ‘त्यांची मानसिकताच राहिली नाही…’ मानसिकतेला इंग्रजी Mindset असं आपण म्हणतो. आता ही मानसिकता हा Mindset जर खरोखर बदलला असेल तर मग शाळा, विद्यार्थी, शिक्षक, पालक यांची देखील मानसिकता Mindset बदलला असावा, आणि जर बदलला असेल तर मग याचा शिक्षण या प्रक्रियेवर देखील परिणाम होणे स्वाभाविकच आहे. सर्वप्रथम आपण विचार करुया तो पालकांच्या मानसिकतेचा कारण विद्यार्थी स्वतः ठरवत नाही की त्याला कोणत्या शाळेत कोणत्या शिक्षकांकडे शिकायला जायचं ते? आता पालकांची मानसिकता शाळा निवडतांना कशी बदलली आहे आणि शाळा निवडतांना कोणत्या गोष्टीक ते पाहतात…. शाळेची फी किती आहे? जेवढी जास्त फी तितकी चांगली शाळा. इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेकडे कल जास्त असतो. शाळा कोणत्या मंडळाशी संलग्न आहे (STATE BOARD / CBSC / ICSE etc.) शाळेची इमारत कशी आहे? परिसर कसा आहे? शाळेचा ड्रेस, येण्याजाण्याची व्यवस्था, सहशालेय उपक्रम… सर्वात महत्त्वाचं शाळेकडे स्टेटस म्हणून बघणे.

स्वत:ला अपडेट करा नाहीतर तुमचें सुद्धा जुने व्हर्जन होण्यास वेळ लागणार नाही

school-near-me

शिक्षणा सोबत कौशल्य ज्ञान ही काळाची गरज बनलेली आहे. भविष्यात सर्वांसाठी नोकऱ्या उपलब्ध होतीलच याची शक्यता नाहीच. सोबतच टॅलेंट असलेली व्यक्तीच या स्पर्धेत टिकू शकणार आहे. यासाठी काळाची पावले ओळखून आजच शिक्षण पद्धतीत बदल करणे अनिवार्य आहे नाहीतर तुमचे सुद्धा जुने व्हर्जन होण्यास वेळ लागणार नाही.

यासाठी शिक्षणासोबत कौशल्य (प्रॅक्टिकल) शिक्षण अनिवार्य झाले आहे.म्हणूनच शिक्षणासोबत कौशल्य शिक्षण देण्यावर माझा भर असतो याचाच एक भाग म्हणून रुद्रा स्कुल आयोजित STEM फेस्ट मध्ये सादर करण्यात आलेली टॉयलेट क्लीनर, ब्लॅक फिनाईल, व्हाईट फिनाईल, हँड वॉश ही उत्पादने शाळेतील सायन्स लॅब मध्ये तयार करण्याचे प्रशिक्षण विद्यार्थ्यांना देण्यात आले. ही उत्पादने जशी तयार करण्यातच प्रशिक्षण विद्यार्थ्यांना देण्यात आले. तसेच ते आता विकण्याचे कौशल्यही त्यांना शिकविले जाणार आहे. उत्पादन करणे जेवढे सोपे तेवढेच ते विकणेही कठीण आहे यासाठी वाकचतुर्य (Presentation) महत्वाचे आहे. शालेय जिवनातच विद्यार्थ्यांमध्ये उद्योजक तयार व्हावा यासाठी माझी धडपड आहे. यासाठी माझ्या शाळेच्या पालकांचे मला मोठया प्रमाणावर योगदान मिळत आहे. मी मनापासून त्याचे आभार मानते की ते माझ्या भावना व कळकळ समजून सतत नवनवीन प्रयोगांमध्ये मध्ये मला सहकार्य करीत आहे.